Polska kupi 3 okręty podwodne A26. Program Orka wchodzi w finał
Program Orka po latach oczekiwania wchodzi w decydującą fazę
W Gdyni, mieście od lat kojarzonym z polską Marynarką Wojenną, odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, których najważniejszym rezultatem było podpisanie umowy dotyczącej zakupu trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Dla polskich sił morskich to wydarzenie o znaczeniu przełomowym, ponieważ program Orka przez długi czas pozostawał niezrealizowany, mimo że potrzeba odnowienia zdolności podwodnych była od lat wskazywana jako jeden z kluczowych elementów bezpieczeństwa państwa. Teraz projekt przeszedł z etapu zapowiedzi do formalnych ustaleń, które mają wyznaczyć nowy kierunek rozwoju marynarki.
Znaczenie tej decyzji wykracza poza sam zakup uzbrojenia. Chodzi o odbudowę i wzmocnienie zdolności odstraszania, obserwacji i działania na Morzu Bałtyckim, które w ostatnich latach stało się obszarem szczególnie wrażliwym z punktu widzenia bezpieczeństwa regionu. Władze obu państw podkreślają, że współpraca jest odpowiedzią na rosnące napięcia, zagrożenia militarne, prowokacje oraz aktywność rosyjskiej floty cieni. W tym kontekście nowe okręty mają być nie tylko sprzętem wojskowym, ale także elementem szerszej architektury bezpieczeństwa budowanej przez państwa nadbałtyckie.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Premier
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Premier
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Przedstawiciele polskiego rządu określili podpisany kontrakt jako najważniejszą umowę w historii polskiej Marynarki Wojennej. Taka ocena pokazuje skalę projektu, ale także jego ciężar instytucjonalny i polityczny. Program Orka przez około 30 lat nie doczekał się rozstrzygnięcia, co oznaczało wieloletnie odsuwanie modernizacji jednego z najbardziej wymagających segmentów sił zbrojnych. Obecna decyzja ma więc znaczenie nie tylko operacyjne, lecz także organizacyjne, bo zamyka trwający dekady etap planowania i otwiera czas realizacji.
- Polska kupuje 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Program Orka, według deklaracji przedstawicieli rządu, przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Wartość całego przedsięwzięcia została wskazana na poziomie 50 miliardów koron szwedzkich.
- Konsultacje odbyły się w Gdyni, podczas polsko-szwedzkiego spotkania międzyrządowego.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
Współpraca wojskowa i przemysłowa Polski oraz Szwecji ma być długofalowa
Podpisane porozumienia nie ograniczają się do jednorazowego zakupu sprzętu. Strona polska podkreśla, że program Orka ma być początkiem szerszej i długoterminowej współpracy przemysłowej między Polską a Szwecją. W praktyce oznacza to próbę powiązania modernizacji armii z rozwojem zdolności krajowego przemysłu obronnego, który pozostaje jednym z priorytetów rządu. Taki model współpracy ma zwiększać nie tylko bezpieczeństwo militarne, ale także potencjał produkcyjny i technologiczny.
Władze obu państw zwracają uwagę, że relacja ma mieć charakter partnerski i dwustronny. Oprócz zakupu okrętów podwodnych przez Polskę wskazano również na pozyskanie przez Szwecję okrętu ratowniczego i zestawów Piorun. Taki układ ma świadczyć o tym, że nie chodzi o prosty transfer uzbrojenia w jedną stronę, lecz o współpracę z korzyścią dla obu sektorów obronnych. Dla Polski jest to istotne również z punktu widzenia budowania własnych kompetencji technologicznych i wzmacniania pozycji krajowych firm uczestniczących w dużych projektach wojskowych.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Premier
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Premier
Konsultacje w Gdyni odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które Polska i Szwecja podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Tak szeroki skład pokazuje, że rozmowy nie dotyczyły wyłącznie kwestii wojskowych, ale miały charakter przekrojowy i obejmowały także obszary polityczne, gospodarcze i instytucjonalne. Właśnie na tym tle program Orka został przedstawiony jako część większej strategii współpracy państw położonych nad Bałtykiem.
Bałtyk w centrum uwagi. Polska i Szwecja budują nowy model bezpieczeństwa regionu
Wspólne ustalenia Polski i Szwecji zostały osadzone w szerszym kontekście bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego. Oba państwa deklarują zgodność w ocenie zagrożeń dla Europy oraz potrzebę dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Równocześnie podkreślają, że Bałtyk powinien pozostać obszarem pokoju i bezpieczeństwa, wolnym od działań rosyjskiej floty cieni, prowokacji oraz zagrożeń militarnych. Taka diagnoza tłumaczy, dlaczego rozmowy o nowych okrętach podwodnych zostały połączone z zapowiedzią zacieśnienia współpracy politycznej i wojskowej.
Jednym z symbolicznych i praktycznych efektów tego kierunku ma być ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Z zapowiedzi wynika, że jego podstawą będzie współpraca polityczna, wojskowa oraz kooperacja w obszarze przemysłu obronnego. To ważne, ponieważ współczesne bezpieczeństwo regionu nie opiera się wyłącznie na liczbie jednostek wojskowych, ale także na zdolności państw do szybkiej koordynacji działań, wymiany informacji i wspólnego reagowania na incydenty. W tym sensie program Orka staje się elementem większej układanki, której celem jest zwiększenie stabilności całego obszaru nadbałtyckiego.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Premier
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Dodatkowym czynnikiem wzmacniającym znaczenie tych ustaleń jest członkostwo Szwecji w NATO. Z polskiej perspektywy oznacza to silniejsze oparcie regionalnego bezpieczeństwa o wspólne mechanizmy sojusznicze, a także większą spójność działań państw bałtyckich i północnych. Przedstawiciele obu rządów podkreślają, że Polska i Szwecja już dziś odgrywają istotną rolę w budowaniu współpracy regionalnej, która zwiększa bezpieczeństwo obywateli krajów położonych nad Bałtykiem. Decyzja o zakupie trzech okrętów A26 wpisuje się więc nie tylko w modernizację polskiej marynarki, lecz także w długofalowy plan wzmacniania bezpieczeństwa całego regionu.