Fala upałów w gminie Wołomin: ostrzeżenia służb i praktyczne zasady na najgorętsze dni

Wystarczy kilkanaście minut na słońcu, by poczuć, że organizm pracuje na granicy - a gdy temperatura przekracza 30 st. C, ryzyko odwodnienia i przegrzania gwałtownie rośnie. Służby kryzysowe przypominają mieszkańcom gminy Wołomin, że w takich warunkach łatwo o udar słoneczny lub cieplny, czyli stan realnie zagrażający zdrowiu, a czasem życiu.

W komunikacie Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego oraz PCZK SP w Wołominie podkreślono, że upał nie daje jedynie chwilowego dyskomfortu. Może uruchomić łańcuch niebezpiecznych reakcji organizmu, a objawy potrafią pojawić się nagle - zwłaszcza u osób starszych, dzieci, a także u osób przyjmujących leki wpływające na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.

Udar cieplny i odwodnienie: objawy, których nie wolno bagatelizować

Służby zwracają uwagę na zestaw sygnałów ostrzegawczych, które mogą świadczyć o przegrzaniu. Na liście znajdują się m.in. zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, a także groźny wzrost temperatury ciała. Upał może też powodować przyspieszenie bicia serca i oddechu.

• zmęczenie i osłabienie
• silny ból głowy, zawroty głowy, niepokój
• nudności, gorączka, szum w uszach
• drgawki oraz wzrost temperatury ciała zagrażający życiu
• częstsze bicie serca i oddech

W razie wystąpienia takich dolegliwości zalecenie jest jedno: nie czekać, aż „przejdzie”. Jeśli pojawiają się zawroty głowy, wyraźne osłabienie, dotkliwe pragnienie lub ból głowy, należy wezwać pomoc pod numerem alarmowym 112 i - jeśli to możliwe - przenieść się do chłodniejszego miejsca.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój lub dotkliwe pragnienie i ból głowy, zadzwoń pod numer alarmowy (tel. 112). Jeśli to możliwe przenieś się w chłodne miejsce.

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego oraz PCZK SP w Wołominie

Upał uderza też w koncentrację. Kierowcy powinni zachować szczególną ostrożność

Wysokie temperatury to problem nie tylko „fizyczny”. Komunikat przypomina, że upał wpływa na układ nerwowy: może nasilać senność, rozdrażnienie i obniżać koncentrację oraz efektywność. To ważna informacja szczególnie dla osób prowadzących samochód - spadek uwagi przy rozgrzanym powietrzu łatwo może przełożyć się na błędy i wolniejsze reakcje.

Dlatego podczas podróży autem warto planować częstsze postoje i odpoczywać w cieniu, tak aby organizm miał moment na „złapanie oddechu”, a kierowca nie prowadził w stanie zmęczenia wywołanego gorącem.

Dom, słońce, woda: jak przejść przez najgorętsze godziny dnia

Służby zwracają uwagę na prostą, ale skuteczną zasadę: w ciągu dnia lepiej ograniczyć dopływ gorącego powietrza do mieszkań. Pomóc może zamykanie okien i zasłanianie żaluzji, zwłaszcza od strony nasłonecznionej. Wietrzenie warto zostawić na wczesny ranek oraz noc, o ile pozwalają na to warunki bezpieczeństwa.

W komunikacie przypomniano również o ubraniu. Najlepiej sprawdza się odzież lekka, przewiewna, z naturalnych tkanin i w jasnych kolorach, ponieważ wspiera termoregulację. Ważne jest też unikanie gwałtownych zmian temperatury - szczególnie gdy wychodzimy z klimatyzowanych pomieszczeń prosto w upał. Taki skok może skończyć się szokiem termicznym, a najbardziej narażeni są seniorzy i bardzo małe dzieci.

Jeśli ktoś planuje plażowanie, powinien pilnować czasu przebywania na słońcu. W zaleceniach wskazano limit: maksymalnie 2 godz. dziennie, z jednoczesnym stosowaniem kremów ochronnych. Warto pamiętać, że najwyższa temperatura w ciągu dnia często występuje między 15 a 18, natomiast największe promieniowanie UV notuje się w godzinach 12.00-13.00.

Ważny jest także rozsądek nad wodą. Nie należy gwałtownie wskakiwać do niej tuż po opalaniu. Bezpieczniejsza kolejność wygląda następująco:

1. opłucz ciało wodą, do której wchodzisz (twarz, klatkę piersiową)
2. zanurzaj się stopniowo, bez pośpiechu
3. rozpocznij pływanie dopiero po przyzwyczajeniu organizmu do temperatury

Nawodnienie i jedzenie: proste nawyki, które robią różnicę

Podstawą w upał jest regularne picie wody - najlepiej niegazowanej. W zaleceniach podkreślono też, że w najcieplejsze dni warto przestawić się na lżejsze posiłki, oparte o owoce i warzywa, które uzupełniają minerały i witaminy. Ciężkie, tłuste i wysokokaloryczne dania dodatkowo obciążają organizm już zmęczony temperaturą.

Wysokie temperatury sprzyjają również namnażaniu bakterii salmonelli, dlatego należy unikać potraw z surowych jajek oraz szczególnie dbać o higienę - często i dokładnie myć ręce. W komunikacie znalazło się też jasne ostrzeżenie przed alkoholem, który nasila odwodnienie.

Dzieci, seniorzy i osoby na lekach: grupy największego ryzyka

Służby wskazują trzy obszary, na które mieszkańcy gminy Wołomin powinni zwrócić uwagę szczególnie.

Dzieci w trakcie upałów nie powinny wychodzić z domu. Jeśli wyjście jest konieczne, należy zadbać o jasne, przewiewne ubranie i nakrycie głowy (najlepiej z daszkiem). Istotna jest ochrona przed słońcem nawet wtedy, gdy wózek stoi w cieniu - zalecono używanie parasolki. Dziecku warto podawać napoje letnie (nie lodowate), m.in. herbatki ziołowe lub owocowe, wodę mineralną czy sok. Kąpiel powinna być w letniej, a nie zimnej wodzie.

Seniorzy w upały również powinni ograniczyć wychodzenie z domu, a jeśli jest to niezbędne - pamiętać o nakryciu głowy. Komunikat podkreśla też, że osoby starsze często przyjmują więcej leków. Gdy organizm się odwadnia, stężenie leków może wzrosnąć nawet do poziomu zagrażającego życiu, dlatego ważne jest uważne obserwowanie samopoczucia i konsultowanie wpływu farmakoterapii na termoregulację oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Osoby przyjmujące leki powinny utrzymywać stały kontakt z lekarzem, aby upewnić się, jak ich preparaty zachowują się w warunkach upału i odwodnienia.

Zwierzęta w upał: kilka minut może decydować o życiu

Osobny apel dotyczy zwierząt. Wysoka temperatura jest dla nich równie groźna, a w przypadku wielu gatunków ryzyko przegrzania rośnie szybciej, bo nie mają gruczołów potowych. Przykładowo psy oddają ciepło m.in. przez odparowywanie śliny podczas dyszenia, co w zamkniętym, rozgrzanym aucie może okazać się niewystarczające.

Służby przypominają, że w zaparkowanym pojeździe temperatura może dojść do 50 – 60 °C. Dlatego pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać w samochodzie ani dzieci, ani zwierząt - nawet „na chwilę”.

Krem z filtrem pomaga, ale nie daje pełnej tarczy

W komunikacie znalazło się też praktyczne przypomnienie dotyczące ochrony przeciwsłonecznej. Kremy z filtrem SPF ograniczają ryzyko poparzeń, ale nie gwarantują pełnej ochrony. Podano również zakresy stopni ochrony:

Kosmetyk należy nałożyć przed wyjściem na słońce, a ponieważ skuteczność z czasem spada, trzeba ponawiać aplikację po spoceniu, po pływaniu oraz po wytarciu skóry ręcznikiem. W zaleceniach wskazano obrazową miarę ilości: około 6 łyżeczek na ciało dorosłego człowieka.

W tle apelu pojawiają się także rekomendacje Wojewody Mazowieckiego dotyczące fal upałów, w tym materiały przygotowane 23 czerwic 2026 oraz prezentacja IMGW omawiana na MWZZK 24062026. W praktyce jednak najważniejsze decyzje mieszkańcy podejmują na co dzień: czy piją wodę, czy odpoczywają w cieniu i czy reagują na pierwsze objawy przegrzania - u siebie i u bliskich.